Tijdschriftarchief | 2003
Inhoudsopgave tijdschrift van maart 2003, 11e jaargang, nr. 1
Nederlands leren aan de hand van gesprekken: casus Ömer
Els Barto & Diny van der Aalsvoort
Als orthopedagoog-in-opleiding op een openbare basisschool in Dordrecht
kwam de eerste auteur de volgende praktijksituatie tegen: twee jongens,
5 en 6 jaar oud, afkomstig uit Mexico en Spaanstalig opgevoed, moesten
zo snel mogelijk de Nederlandse taal machtig worden. De leerkracht
maakte gebruik van het natuurlijk verloop van de taalverwerving
bij deze jongens, stimuleerde hen om contact te leggen met hun medeleerlingen
en met leerkrachten in de dagelijkse routine op school. De eerste
auteur werd gevraagd om twee keer per week in sessies van drie kwartier
met de kinderen te praten aan de hand van oefeningen uit een methode
die op de school door de jaren heen in gebruik was geraakt. Het
was onduidelijk of deze 'praktijkmethode' werkte. Daarom is deze
nogmaals en nu systematisch toegepast en beschreven bij Ömer.
Hij was een kleuter van Turkse afkomst die Nederlands als tweede
taal leerde maar nog niet voldoende Nederlands sprak in de klas.
Eerst schetsen we kort vanuit welk kader naar de behandeling als
proces is gekeken. Vervolgens verhalen we stapsgewijs het proces
vanuit het oogpunt van de behandelaar en het kind.
Ik dacht dat we maatjes waren!
Jan Hindrik Loonstra
Mijn schoonouders hadden tot voor kort een boerderij in de Friese
Wouden. Tot achter in de jaren '60 bewerkte mijn schoonvader zijn
land met een ploeg die voortgetrokken werd door een paard. Aan het
eind van de dag werd hij bevrijd van zijn juk en liep vrijuit om
de boerderij heen. De zes kinderen van het gezin De Groot klommen
over hem heen en hingen aan zijn nek. Hij leek met zijn bruine ogen
alleen maar verbaasd te zijn als ze hem 'belaagden'. Als het (grote)
gezin aan het eten was, keek hij naar binnen en blies hard door
zijn neusgaten en schudde met zijn hoofd. Op een dag kreeg het moderne
leven ook mijn schoonvader te pakken; hij stapte over op een tractor.
En daarmee was het lot van Wietze bezegeld: hij zou worden opgehaald
door een paardenkoopman. Voor een paard-voor-de-luxe was immers
geen geld. Mijn schoonvader weet zich de blik in de ogen van Wietze
nóg te herinneren toen het paard vanuit de vrachtwagen nog
even achterom keek: 'Ik dacht dat we maatjes waren.' De kinderen
herinneren zich het-gevoel-van-toen.
Het is tijd voor efficiënt dyslexiebeleid in het mbo
Truus Schijf
Testen op dyslexie in het mbo kan sneller en betrouwbaarder dan
een aantal jaren geleden, onder andere door het inzetten van technische
hulpmiddelen. Dat is niet alleen tijd- en kostenbesparend, maar
ook een grote winst voor de dyslectische leerling. Er kan veel eerder
met begeleiding worden begonnen, niet pas als de problemen manifest
zijn. De begeleiding in de onderwijspraktijk door docenten en mentoren
kan daardoor bovendien doelgerichter en praktischer. Het ontwikkelen
van dyslexiebeleid bij de Regionale Opleidingscentra (ROC's) is
wenselijk met het oog op de kwaliteitstoetsing van het onderwijs
en het voorkomen van uitval.
Met dyslexie naar de middelbare school
Een ervaringsverhaal
Fenneken Onvlee
Als je een kind hebt met een forse dyslexie, is de keuze
van voortgezet onderwijs niet eenvoudig. Je wilt graag een onderwijstype
dat aansluit bij zijn capaciteiten en een school die meer doet dan
alleen het regelen van wat technische aanpassingen. Je wilt graag
dat de school zich mede verantwoordelijk voelt voor het succesvol
doorlopen van zijn middelbare schooltijd. Lang niet alle scholen
zijn al zo ver met hun dyslexiebeleid en hun leerlingzorg.
Schrijfpedagogische hulp… na de NOT
Greetje Arends
De NOT is voorbij.
De Nationale Onderwijs Tentoonstelling met bovenstaande prachtige
naam is geweest.
We zagen: methodes, methodes, methodes. Bedolven onder de goed bedoelde
creatieve uitingen van de methodeschrijvers, baant de leerling zijn
weg.
Zijn zoektocht is enigszins te vergelijken met de kennismakingsreis
van iemand die de cryptische omschrijving van een puzzelwoord probeert
te raden: "Hoe denkt het brein?". Als je dat weet kom
je tot de oplossing.
Rugzakleerlingen binnen het basisonderwijs
expertise van buiten is nodig, anders dreigt de rt-taak onder druk
te komen
Drs. A. C. M. Emmen
Voor kinderen met speciale behoeften is de rugzakfinanciering een
feit. Het opzetten en inrichten van de Regionale Expertisecentra
en Commissies van Indicatiestelling zijn voltooid. De Wet op de
ExpertiseCentra (WEC) wordt uitgevoerd. Hierdoor krijgt de basisschool
vaker het verzoek tot plaatsing van een kind met een leerlinggebonden
financiering (lgf) oftewel een "rugzak". Het gevolg is
dat de basisschool met twee onderwijsregimes - dat wat behoort bij
het reguliere basisschoolkind en dat wat behoort bij het kind met
speciale mogelijkheden - binnen één school en binnen
één groep wordt geconfronteerd. Als voorbereiding
heeft de basisschool een inventarisatie gemaakt naar school-, kind
- en gezinsfactoren, die de aspecten kundig, gemeenzaam en authentiek
handelen omvatten. Deze inventarisatie leidt tot een afstemming
tussen directies, groepsleerkrachten, de remedial teachers en interne
begeleider. Het doel daarvan is deze twee onderwijsregimes in harmonie
met elkaar te brengen, zodat er in de groep op verantwoorde wijze
naar gehandeld wordt. Desalniettemin bestaat er een dreigende verzwaring
voor de remedial teacher.
Column Good Practice: Regels zijn regels?
Tom Braams
Docenten proberen het zo goed mogelijk te doen, daaraan
hoeven we niet te twijfelen. Sommigen hebben echter moeite met het
handhaven van de orde. Vaak krijgen ze daar onvoldoende hulp bij:
in de klas staan ze er vaak alleen voor. Om de orde te handhaven
zijn er schoolregels en in de klas geeft de docent aan wat er wel
en niet mag. Daar is niets mis mee, sterker nog: duidelijke regels
geven houvast. Leerlingen weten dan waar ze aan toe zijn. Hoe meer
een school of een docent echter problemen heeft met het creëren
van een klimaat waarin goed geleerd kan worden (want daar gaat het
natuurlijk allemaal om), hoe strikter de regels worden toegepast.
Zero tolerance. Daar zit een spanningsveld: een prettig leerklimaat
in een omgeving waar niets kan.
Het effect van Remedioom voor de RT praktijk
Drs. M.C.J. Keijzer
De leergangen Engels die tegenwoordig worden gebruikt in
het middelbaar onderwijs zien er geheel anders uit dan vroeger.
In het huidige vreemde-taalonderwijs in de basisvorming staat het
gebruik van taal voor communicatie centraal. Kennis van woorden
is daarvoor belangrijker dan kennis van structuren en grammatica.
Eén ding is gelijk gebleven met de eerdere situatie: de geringe
aandacht voor de spelling van de vreemde taal.
De Reading pen: onmisbaar studiemaatje bij dyslexie?
Een pilotonderzoek
P. van der Helm, M.E. Konink, N.M. Douma
Voor veel dyslectische kinderen blijft lezen altijd een probleem,
vooral het lezen van nieuwe, moeilijker en minder frequent voorkomende
woorden. Sinds september 2002 is er een nieuw hulpmiddel op de markt
om de leerlingen te helpen deze woorden te lezen: de ReadingPen.
Het onderzoek met betrekking tot het gebruik van spraakherkenningsprogramma's
(Smits, Sanderson en Van der Helm, 2001) heeft positieve effecten
laten zien op de geletterdheid van leerlingen en op het schoolwerk
dat zij maakten.
Bij de dyslexiespecialisten op OPDC De Windroos te Zwolle, werd
de nieuwsgierigheid gewekt naar de effecten van het gebruik van
de ReadingPen op de geletterdheid, het maken van school- en huiswerk
en het competentiegevoel van de leerlingen. OPDC De Windroos is
een orthopedagogisch en didactisch centrum: een voorziening die
ervoor zorgt dat tien scholen uit Zwolle en omgeving iedere leerling
die zorg kunnen bieden die hij of zij nodig heeft. Een onderdeel
van dit centrum is de bovenschoolse opvang, voor leerlingen die
nog niet de stap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs kunnen
maken of die vastgelopen zijn in het regulier voortgezet onderwijs,
omdat zij gehinderd worden door leerproblemen, gedragsproblemen
en/of sociaal-emotionele problemen.
In navolging van het bovengenoemde onderzoek, dat ook op De Windroos
is uitgevoerd, is besloten tot een vergelijkbaar pilotonderzoek
met betrekking tot het gebruik van de ReadingPen.
Een goed gesprek…
Hanny Janson
Geregistreerd remedial teacher LBRT
…had ik 17 jaar geleden met de directeur van de huidige basisschool waar ik werk. In die tijd had de school nog geen remedial teacher. Na de geboorte van mijn dochter had ik de wens uitgesproken om in deeltijd terug te komen als remedial teacher en… ons bestuur gaf te kennen dat dat kon. Ik had immers al een paar jaar geleden mijn r.t.-avondstudie naast mijn 'gewone' schoolwerk afgerond en ik kreeg 6 uur in de week. Hij nodigde mij uit voor een gesprek om zich te oriënteren wat remedial teaching is. Ik bereidde mij hierop voor en had eerst een goed gesprek…
Uitslag gebruikersenquête ReadingPen
De ReadingPen vergroot zelfvertrouwen en zelfredzaamheid van leerlingen met dyslexie.
Ria Janssen
Leerlingen met dyslexie vinden dat ze zelfstandiger zijn door de ReadingPen te gebruiken. Zij zeggen teksten sneller en vooral beter te begrijpen. Dit zijn de belangrijkste uitkomsten van een onderzoek onder gebruikers van de ReadingPen.
terug naar het laatste tijdschrift
© 2001-2007 Landelijke Beroepsvereniging Remedial Teachers
niet ingelogd